Vanaf 2024 zijn wegwerpbekers, -bestek en en -maaltijdverpakkingen niet meer toegestaan in de horeca, op kantoor en op festivals, schrijft staatssecretaris Vivianne Heijnen (Milieu) in een brief aan de Tweede Kamer. Zo komt er een verbod op het gratis verstrekken van eenmalig plastic maaltijdverpakkingen voor ‘on the go’, zoals frietbakjes. Het doel is het verder terugdringen van zwerfafval.

Dit staat beschreven in de Ministeriële regeling kunststofproducten voor eenmalig gebruik die door het ministerie van I&W is gepubliceerd waar onderscheid wordt gemaakt tussen consumptie ter plaatse en ‘on the go’. De nieuwe regels voor consumptie ‘on the go’ gaan in per 1 juli 2023 en voor consumptie ter plaatse per 1 januari 2024.

Wat betekent het voorstel?

Het voorstel wil het plastic bekers en maaltijdverpakkingen aan banden leggen en herbruikbaar als de norm introduceren. Er wordt onderscheid gemaakt tussen 'consumptie ter plaatse' en 'consumptie on the go, take away en maaltijdbezorging’. Zie ook deze infographic.

Consumptie ter plaatse

Voor ter plaatse opeten of opdrinken kun je kiezen tussen onderstaande opties (of een combinatie van A, B, C):

A. Alleen wegwerpverpakkingen gebruiken zonder plastic.
B. Herbruikbare verpakkingen en drinkbekers gebruiken.
C. Eenmalig plastic verpakkingen en drinkbekers gebruiken, mits jij als ondernemer ervoor zorgt dat deze verwerkt worden in een systeem met hoogwaardige recycling (het materiaal kan weer terug komen als voedselcontactmateriaal).

Consumptie ‘on the go’, take away en maaltijdbezorging

Voor de plastic wegwerpverpakking van dranken en maaltijden om mee te geven of te laten bezorgen heb je drie opties (of een combinatie van A, B, C):
A. Alleen wegwerpverpakkingen gebruiken zonder plastic.
B. Je moet de gast een keuze bieden: een herbruikbare beker/verpakking of een eenmalig plastic verpakking tegen een meerprijs. De meerprijs mag de ondernemer zelf bepalen.
C. Gasten nemen hun eigen beker of box mee (Bring Your Own (BYO)) of een eenmalig plastic verpakking tegen een meerprijs.

Bezwaren KHN

KHN begrijpt goed dat eenmalig plastic maaltijdverpakkingen en drinkbekers een belasting zijn voor het milieu. De horeca vindt het belangrijk om een bijdrage te leveren aan het terugdringen van afval, maar heeft wel gevraagd om meer tijd om deze nieuwe regels in te voeren. Daarnaast heeft KHN bij het ministerie aangegeven dat horecaondernemers geen geld hebben om te investeren door gevolgen van corona en de energiecrisis. KHN heeft in december 2021 input geleverd op de regeling, onze bezwaren zijn hier te vinden: KHN nogmaals haar bezwaren kenbaar gemaakt via de internetconsultatie.

Het ministerie is deels aan deze bezwaren tegemoet gekomen door de datum van invoering met een half jaar uit te stellen. KHN zou nog wel graag zien dat horecaondernemers een financiële tegemoetkoming kunnen krijgen voor de extra kosten die ze moeten maken door deze nieuwe regels.

Europa tegen wegwerpplastic

Europa wil dat lidstaten feller optreden tegen wegwerpplastic. In Nederland worden jaarlijks ruim 7 miljard plastic wegwerpdrinkbekers en - voedselverpakkingen voor onmiddellijke consumptie gebruikt en weggegooid, circa 19 miljoen per dag. Conform de Richtlijn wegwerpplastics moeten alle lidstaten in 2026 een ambitieuze en aanhoudende reductie in het gebruik van plastic wegwerpbekers en –voedselverpakkingen realiseren ten opzichte van 2022. Nederland kiest er nu dus voor om het gebruik van wegwerpbekers (vanaf 1 januari 2023) en -voedselverpakkingen (vanaf 1 januari 2024) aan banden te leggen. Afgelopen zomer ging het verbod op de verkoop van single use plastics (SUP) als rietjes en roerstaafjes in.

Veelgestelde vragen over het voorstel

  • Hoe kan ik me voorbereiden op de nieuwe wetgeving?
    We raden je aan om eens goed te kijken waar in jouw verpakkingslijn plastic zit. Ook een beker met plastic coating valt onder deze wetgeving. Bespreek de mogelijkheden voor alternatieve verpakkingen zonder plastic met je verpakkingsleverancier. Uit de praktijk blijkt dat er alternatieve verpakkingen zijn, maar dit met name voor drinkbekers en sausbakjes nog problemen geeft.
  • Vallen kartonnen/papieren bekers en verpakkingen ook onder het verbod? Kartonnen/papieren verpakkingen vallen niet onder deze wetgeving zolang ze geen plastic bevatten. Een kartonnen drinkbeker bevat een plastic coating tegen lekken en valt wel onder deze wetgeving.
  • Wat zijn alternatieven voor plastic verpakkingen?
    Verpakkingen die geen plastic bevatten vallen niet onder deze wetgeving. Hierbij kun je denken aan verpakkingen van karton/papier, bamboe, suikerriet, aluminium etcetera.
  • Wat betekent dit voor mijn voorraad?
    Dit is op dit moment nog niet bekend. De nieuwe maatregelen gaan in per 1 juli 2023 voor consumptie ‘on the go’ en per 1 januari 2024 voor consumptie ter plaatse. We verwachten dat vanuit het ministerie van I&W er nog een Q en A komt met oplossingen voor praktische vragen.
  • Vallen bekers en verpakkingen van bio-afbreekbare plastics ook onder de nieuwe wet?
    Ook hier wachten we nog op antwoorden van het ministerie van I&W. Het ministerie heeft ook een Q en A opgesteld nav de internetconsultatie.

Lees ook