Bedrijfsoverdracht

Als ondernemer doe je er verstandig aan je onderneming kritisch te analyseren en een strategisch plan van aanpak voor de bedrijfsoverdracht op te stellen. Dan weet je precies wat je te koop aanbiedt en in welke richting er een koper gezocht moet worden. Bedrijfsoverdracht begint met een oriëntatiefase.

1. Oriëntatiefase
Probeer objectief naar je huidige onderneming te kijken; wat zijn de sterke en zwakke punten, waar liggen de kansen en bedreigingen. Probeer ook in te schatten wat de winstverwachting voor de langere termijn is.

In de oriëntatiefase is het ook van belang dat je nadenkt over wat je eigenlijk verkoopt. Is dit alleen de exploitatie of ook het onroerend goed? En het woonhuis bij uw onderneming, wilt u daar blijven wonen of verkoopt u het erbij?

In hoofdstuk 1 van het boekje "Mijn Heldere Horeca Horizon" vindt u meer informatie over de voorbereiding van bedrijfsovername.

Op ondernemersplein.nl vindt u meer informatie over het verkopen van uw bedrijf.

2. Voorbereidingsfase
In de voorbereidingsfase wordt de daadwerkelijke bedrijfsoverdracht voorbereid. Belangrijk is bijvoorbeeld op welke manier u uw bedrijf te koop gaat aanbieden en wat de waarde is van uw onderneming. Daarnaast is het goed om alle interne zaken voor het beëindigen van uw eigen onderneming op een rijtje te zetten. Binnen deze fase kun je twee onderdelen onderscheiden: voorbereiding op verkoop en voorbereiding op beëindiging.

2.1 Voorbereiding verkoop
2.1.1 Begeleiding zoeken
Om de bedrijfsovername in goede banen te leiden is het verstandig een specialist te vragen u te begeleiden. Algemene informatie over de bedrijfsovername kunt u inwinnen bij uw regiomanager of via Info & Advies. De bedrijfsadviseurs van Koninklijke Horeca Nederland helpen u graag het gehele traject goed af te ronden.

2.1.2 Bedrijfsprofiel maken voor potentiële kopers
Potentiële kopers willen graag een goed beeld van uw bedrijf. Met behulp van een profielschets kunt u hen inzicht geven de activiteiten, de regio en (beperkte) omzet- en resultaatcijfers. In de bedrijfsinformatie geeft u een realistisch beeld van de toekomstmogelijkheden van het bedrijf. Denk bijvoorbeeld aan de volgende punten:

  • verkoopobject
  • historie en organisatie van de onderneming
  • de reden(en) waarom tot verkoop wordt overgegaan
  • informatie over de plaats van vestiging
  • huurcontract, leverancierscontracten, kettingbedingen
  • inventarislijst
  • verplichtingen aan afnemers
  • genormaliseerd expolitatieoverzicht voor eerste inzage van serieuze kandidaat-kopers
  • marktpositie en toekomstverwachtingen
  • ontwikkeling van de financiële positie en resultaten over de laatste drie jaar
  • management en personeel (het personeel gaat in principe over naar de koper)
  • juridische structuur

Bij de Kamer van Koophandel vindt u meer informatie over het opstellen van een profielschets.

2.1.3 Waardebepaling
Uw exploitatie moet op een realistische waarde worden geschat. Het is daarom belangrijk dat u zich goed laat informeren. Serieuze kopers zullen zich als eerste melden wanneer uw onderneming te koop wordt aangeboden. Uiteraard is enige onderhandelingsruimte nodig, maar het starten met de juiste prijs is van groot belang.

Over 'goodwill' bestaat veel onduidelijkheid. Veel ondernemers zien goodwill als beloning voor de vele uren die zij in de zaak hebben gestoken. Goodwill is echter een vergoeding voor de toekomstige mogelijkheden om overwinst te maken. Om de goodwill te schatten moet de ondernemer van het bedrijfsresultaat het ondernemersloon en een vergoeding voor het vermogen aftrekken.

Het is een aanrader voor de waardebepaling en voor het verdere verkooptraject een betrouwbare en op horecagebied deskundige makelaar of KHN bedrijfsadviseur in de arm te nemen.    

2.2. Voorbereiding bedrijfsbeëindiging
Niet alleen de overdracht van het bedrijf verdient aandacht, ook de juiste wijze van beëindiging van uw eigen onderneming is van groot belang. Bereid de zakelijke afwikkeling van uw onderneming zorgvuldig voor. Hieronder een aantal aandachtspunten.

2.2.1 Pand
A. Huur
Indeplaatsstelling
Wanneer uw onderneming is gevestigd in een huurpand zult u bij verkoop van uw exploitatie rekening moeten houden met de huidige huurovereenkomst. In de wet, en in dus vrijwel elke huurovereenkomst, is opgenomen dat u vooraf toestemming moet vragen aan uw verhuurder voor deze overname, dat heet 'indeplaatsstelling'. U vraagt de verhuurder dus of de koper van uw bedrijf uw plaats mag innemen.

Waarom de huur niet opzeggen?
Omdat dit voor u als verkoper erg nadelig kan zijn. Immers de verhuurder of uw koper kan afwachten tot de huurovereenkomst afloopt en u dient (volgens de meeste huurovereenkomsten) het pand schoon en leeg op te leveren. U zult onder deze druk niet veel voor uw inventaris krijgen, laat staan voor de waarde van uw omzet en eventuele goodwill.

Wanneer is opzeggen van de huur wel verstandig?
Stel u krijgt het bedrijf niet verkocht en u wilt/kunt niet langer huur betalen. Bij opzegging weet u dat uw huur, en dus betalingsplicht, eindigt op de in de overeenkomst gestelde datum. Let wel dat u tijdig opzegt. Dat is vaak 12-14 maanden voor de einddatum. Doe dit schriftelijk en bij voorkeur aangetekend. Vraag om een bevestiging van uw verhuurder. Alvorens dit te doen is het verstandig deskundig advies voor uw specifieke situatie in te winnen door een KHN bedrijfsadviseur of KHN jurist te raadplegen.

In hoofdstuk 4 van het het boekje "Mijn Heldere Horeca Horizon" vindt u meer informatie over hoe om te gaan met de huur bij bedrijfsbeëindiging.
    
B. Koop
Wanneer uw bedrijfspand in eigendom is, kunt u ervoor kiezen om het pand te verkopen bij bedrijfsoverdracht. Het is verstandig om met een erkende horecamakelaar zaken te doen. Bedenk wel dat in de horeca veel ‘makelaars' actief zijn die geen opleiding tot makelaar hebben gevolgd maar in andere jobs kennis hebben gemaakt met horeca (bijv. vertegenwoordiger bij een brouwerij). Sinds een aantal jaren is makelaar een vrij beroep en mag iedereen die naam voeren. Bedenk dus goed met wie u in zee gaat!

Net als in de woningmarkt krijgt de makelaar die de hoogste verkoopinschatting geeft vaak de verkoopopdracht. Het is echter de vraag of die makelaar zijn prijs objectief kan onderbouwen en nog meer de vraag is of deze prijs gehaald wordt, en dus realistisch is. Ook de correcte afwikkeling van de verkoop vraagt deskundigheid. U heeft meer verhaalsmogelijkheden bij een makelaar die aangesloten is bij een beroepsvereniging, bijvoorbeeld NVM.

C. Pand verhuren
Wanneer uw bedrijfspand eigendom is, kunt u ervoor kiezen om het pand te verhuren. U blijft dan in het bezit van het pand en verhuurt het bedrijf aan een andere ondernemer die hier een nieuwe onderneming in vestigt. De KHN bedrijfsadviseur en de KHN juridisch adviseur kunnen voor u een veilige verhuurderovereenkomst op maat opstellen. In hoofdstuk 3 en 4 van het boekje "Mijn Heldere Horeca Horizon" vindt u meer informatie over hoe om te gaan met uw pand bij bedrijfsoverdracht.

2.2.2 Personeel
Het uitgangspunt bij overdracht is dat er voor het personeel niets veranderd. In principe neemt de opvolger het huidige personeel over. In hoofdstuk 6 van het boekje "Mijn Heldere Horeca Horizon" vindt u meer informatie over hoe om te gaan met uw personeel bij bedrijfsoverdracht.

2.2.3 Lopende contracten
Vaak zijn er nog lopende contracten in uw bedrijf. In enkele contracten zijn bepalingen opgenomen dat, in het geval van bedrijfsovername, het contract automatisch door uw opvolger overgenomen moet worden. Bekijk de voorwaarden bij uw lopende contracten goed, welke kunnen worden opgezegd, welke worden automatisch overgenomen en welke wil de toekomstige eigenaar misschien wel overnemen. In de checklist staan de contracten waaraan u moet denken.

2.2.4 Uitkering
Wanneer u uw bedrijf beëindigt is het mogelijk dat u in aanmerking komt voor een uitkering. U vraagt een uitkering aan voordat uw bedrijf officieel is opgeheven. Uw bedijf moet nog ingeschreven staan in het Handelregster. De uitkering kan gebaseerd zijn op uw leeftijd, of omdat u onder bijstandsniveau terecht komt. U kunt mogelijk financiële ondersteuning van uw gemeente krijgen op basis van het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen (Bbz) of de Inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte zelfstandigen (IOAZ). 
 
2.2.5 Belastingdienst
De belastingdienst krijgt een bericht van de Kamer van Koophandel dat uw bedrijf is uitgeschreven. U krijgt hiervan een schriftelijke bevestiging. Controleer of u de bevestiging ontvangt. Zo niet, dan moet u zelf de Belastingdienst op de hoogte brengen van uw bedrijfsbeëindiging.

De Belastingdienst verwacht ook van u dat u de bedrijfsadministratie nog enige tijd bewaard. U bent verplicht om de administratie nog 7 jaar na beëindiging te bewaren. Uw gegevens van onroerende zaken en recht daarop dient u 10 jaar te bewaren.

2.2.6 Uitschrijven handelsregister
Als u uw bedrijf daadwerkelijke beëindigd moet u zich uitschrijven bij het Handelsregister. Op de website van de Kamer van Koophandel vindt u meer informatie.

3. Transactiefase
In deze fase vindt de daadwerkelijke bedrijfsoverdracht plaats. In de transactiefase gaat u op zoek naar kopers en gaat u onderhandelen en uw bedrijf overdragen.

3.1 Kopers zoeken
Veel ondernemers in de horeca verkopen hun bedrijf via horecamakelaars. Zoals hierboven al benoemd is het van groot belang dat u zaken doet met een erkende horecamakelaar. Maak met de verkoopmakelaar duidelijke afspraken over welk inzicht kandidaat-kopers krijgen in uw bedrijfsinformatie. Pas wanneer potentiële kopers kunnen aantonen dat zij over voldoende financiële middelen beschikken om daadwerkelijk tot de koop over te gaan mogen ze toegang krijgen tot deze gevoelige informatie. Een geheimhoudingverklaring kan onderdeel uitmaken van deze afspraken.
In hoofdstuk 12 van het boekje "Mijn Heldere Horeca Horizon" vindt u meer informatie over hoe te anticiperen op de potentiële koper.

3.2 Onderhandelen
Wanneer u de voorbereidingsfase heeft doorlopen, heeft u een goed en realistisch beeld van de vraagprijs in de onderhandelingen. De manier van onderhandelen bepaalt u helemaal zelf.

Wees in de onderhandelingen met potentiële kopers binnen redelijke marges zo eerlijk mogelijk over de sterkte en zwakke kanten van het bedrijf. Houd geen belangrijke informatie achter, de koper heeft een onderzoeksplicht, u heeft een meldingsplicht!

Na een aantal gesprekken blijft er een goede kandidaat over. Deze kandidaat zal waarschijnlijk zelf een goed onderzoek willen doen naar het bedrijf. Wanneer dit een positief resultaat heeft dan kunnen de onderhandelingen worden afgerond en met een handtekening bekrachtigd worden.

Laat het opstellen van het verkoopcontract aan specialisten (makelaar, (KHN) jurist of notaris) over.

Na de verkoop zal de ondernemer nog een aantal zaken, zo mogelijk in samenwerking met zijn opvolger, af moeten handelen. In de voorbereidingsfase heeft u hiervoor de eerste informatie ingewonnen. Zorg voor een zorgvuldige beëindiging van uw onderneming en doorloop alle stappen.

Meer informatie
Voor meer informatie over bedrijfsovername verwijzen wij u graag naar:

Terug
Tarieven

Het reguliere uurtarief voor KHN-leden is 125 euro per uur (excl. btw en reiskosten). Voor een aantal zaken kan het uurtarief afwijken. In dat geval informeren wij u altijd vooraf.

Geen lid van KHN? Dan maakt Horeca Maatwerk graag een offerte op maat.